Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

De oorlogsbrieven van Unteroffizier Carl Heller
Ga naar Pagina 1, 2  Volgende
 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 13 Mrt 2005 20:59    Onderwerp: Oorlogsbrieven Reageer met quote

Persoonlijk vind ik het boek "De oorlogsbrieven van Unteroffizier Carl Heller" geschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog, uitgeverij Aspekt, isbm 90-5911-197-4 echt het beste wat ik op dit gebied gelezen heb. De beschrijving door deze in Nederland wonende en werkende Duitse jongen die voor z'n nummer in Duitse dienst moest, de ontberingen die hij door maakte, zijn angst en soms blinde woede, zijn ijzeren kruis, zijn verwondingen en zijn visie op het gebeuren zijn ijzingwekkend en het is soms haast niet te geloven dat iemand dat allemaal kan meemaken en er toch nog geestelijk gezond van af te komen. Ik heb al zijn bevindingen gecontroleerd aan de hand van de diisiegeschiedenissen en persoonlijke research en alles klopt tot in detail.Na de oorlog hervatte Heller zijn werk in nederland bij de trijpweverij te Hengelo en ontving ook nog eens de ridderorde van Oranje Nassau.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45458

BerichtGeplaatst: 26 Mrt 2005 10:14    Onderwerp: Reageer met quote

Er zijn vast users van dit forum die dit boek gelezen hebben, het beste boek op dit gebied?
Meningen?
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
derwisj



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 7553
Woonplaats: aalst

BerichtGeplaatst: 26 Mrt 2005 18:01    Onderwerp: Reageer met quote

Ik heb het een tijdje geleden geelzen van de bib. Vond het inderdaad zeer goed; geeft het lijden in de loopgraven goed weer, en het laat de oorlog ook eens zien van de duitse kant. Kortom dus : een aanrader.
pascal
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 26 Mrt 2005 19:10    Onderwerp: Reageer met quote

naar mijn mening is het boek van hellerin vergelijk
met bv de boeken van barthas, barbusse,graves, sassoon en junger
byzonder gedetaileerd een zeer leesbaar.

gewoon goed geschreven zonder literaire pretenties, en dus absoluut een boek dat gelezen moet worden en bij niemand op de plank mag ontbreken.

toch een vraag aan dhr andriessen
u zegt het is niet aangepast maar het is gepubliceerd met hedendaags taalgebruik, ik mag aannemen dat de uitgever dat wel heeft aangepast.

ik persoonlijk vindt een boek, dat in bv 1918 is geschreven authentieker lezen in de taal van toen, en daardoor bij mij veel meer sfeerbeelden oproept.

henri
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Pegoud
Moderator


Geregistreerd op: 28-3-2005
Berichten: 7209
Woonplaats: Brabant

BerichtGeplaatst: 28 Mrt 2005 18:06    Onderwerp: Oorlogsbrieven van Carl Heller Reageer met quote

Ik heb het boek gelezen en was onder de indruk. Het is levendig geschreven, gruwelijke details inbegrepen(!), fraai geillustreerd en mooi uitgegeven. En het taalgebruik is prima op zijn plaats, je kunt je er goed in inleven. Nadeel is dat je de drie jaar fronttijd van Heller in korte tijd leest en de plaatsen waar hij gezeten heeft en de periodes daardoor wat onoverzichtelijk worden. Die ervaring had ik overigens ook bij Barbusse en Barthas (niet bij Remarque trouwens). Daarbij heeft Andriessen de merkwaardige gewoonte om in boeken van zijn hand (of bewerkingen) meestal wel ergens een foto van zichzelf te plaatsen. Dat is hem wat mij betreft ruimhartig vergeven, gezien het vele werk dat hij voor de kennisverspreiding van WO1 doet. Dit boek is zeker een aanrader.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 28 Mrt 2005 19:09    Onderwerp: Reageer met quote

wat betreft die foto, in een boek van die kwaliteit mag hij van mij
om de pagina een foto zetten hoor.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 28 Mrt 2005 20:25    Onderwerp: Reageer met quote

[quote="Henri"]naar mijn mening is het boek van hellerin vergelijk
met bv de boeken van barthas, barbusse,graves, sassoon en junger
byzonder gedetaileerd een zeer leesbaar.

gewoon goed geschreven zonder literaire pretenties, en dus absoluut een boek dat gelezen moet worden en bij niemand op de plank mag ontbreken.

toch een vraag aan dhr andriessen
u zegt het is niet aangepast maar het is gepubliceerd met hedendaags taalgebruik, ik mag aannemen dat de uitgever dat wel heeft aangepast.

ik persoonlijk vindt een boek, dat in bv 1918 is geschreven authentieker lezen in de taal van toen, en daardoor bij mij veel meer sfeerbeelden oproept.henri/quote

Ja, ik kan me er iets bij indenken. Toch valt het wel mee denk ik. De schrijfwijze was iets anders in die tijd, bijv wensch met sch etc etc maar in uitdrukking was er toch niet veel verschil. Daar komt nog bij dat de schriftjes van Heller later door zijn vrouw zijn overgescheven. Zij was onderwijzeres en heeft het taalgebruik mogelijk ook nog was bijgewerkt. In elk geval heb ik er qua taal toch weinig aan behoeven te doen. Echt aangepast is hett dus niet al is wel de moderne schrijfwijze gebruikt. Het was een keuze die in samenspraak met de uitgever is gemaakt.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 28 Mrt 2005 20:49    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Ja, ik kan me er iets bij indenken. Toch valt het wel mee denk ik. De schrijfwijze was iets anders in die tijd, bijv wensch met sch etc etc maar in uitdrukking was er toch niet veel verschil. Daar komt nog bij dat de schriftjes van Heller later door zijn vrouw zijn overgescheven. Zij was onderwijzeres en heeft het taalgebruik mogelijk ook nog was bijgewerkt. In elk geval heb ik er qua taal toch weinig aan behoeven te doen. Echt aangepast is hett dus niet al is wel de moderne schrijfwijze gebruikt. Het was een keuze die in samenspraak met de uitgever is gemaakt.


doet me deugd dat het nauwlijks is gewijzigd, maakt het boek voor mijn gevoel alleen beter.

henri
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 13:44    Onderwerp: Reageer met quote

Henri schreef:
naar mijn mening is het boek van hellerin vergelijk
met bv de boeken van barthas, barbusse,graves, sassoon en junger
byzonder gedetaileerd een zeer leesbaar.


Mag het ietsjes minder?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45458

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 16:41    Onderwerp: Reageer met quote

Hoe bedoel je?

O, de vergelijking met Barbusse etc?
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 17:39    Onderwerp: Reageer met quote

Yvonne schreef:
Hoe bedoel je?

O, de vergelijking met Barbusse etc?


en Jünger en Sassoon...
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45458

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 18:09    Onderwerp: Reageer met quote

[quote="Andriessen"]
Henri schreef:

Daar komt nog bij dat de schriftjes van Heller later door zijn vrouw zijn overgescheven. Zij was onderwijzeres en heeft het taalgebruik mogelijk ook nog was bijgewerkt.


Is het origineel eigenlijk nog voorhanden?
Ik bedoel, VOOR zijn vrouw overgeschreven heeft?
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 20:13    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Mag het ietsjes minder?


ja hoor best wat minder
ik vindt echter dat het boek van heller niet is geschreven door iemand die schrijver wenste te zijn of worden, dat maakt het juist zo byzonder.
zoals ook het boek van barthas dat is allen minder goed leesbaar.
alle andere waren of zijn later beroepsschrijvers geworden.
wat uiteraard niets aan de kwaliteit daarvan afdoet want ook zij schreven op een byzonder goede wijze over hun oorlogservaringen
henri
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 29 Mrt 2005 21:12    Onderwerp: Reageer met quote

Henri schreef:
Quote:
Mag het ietsjes minder?


ja hoor best wat minder
ik vindt echter dat het boek van heller niet is geschreven door iemand die schrijver wenste te zijn of worden, dat maakt het juist zo byzonder.
zoals ook het boek van barthas dat is allen minder goed leesbaar.
alle andere waren of zijn later beroepsschrijvers geworden.
wat uiteraard niets aan de kwaliteit daarvan afdoet want ook zij schreven op een byzonder goede wijze over hun oorlogservaringen
henri


Neen, de originele schriftjes zijn niet bewaard gebleven, het originele concept wel. Persoonlijk acht ik Heller veel indrukwekkender dan Barthas en wel omdat Heller steeds zo positief bleef en zich niet ophield met eindeloze kritiek op zijn meerderen en op "die rot maaatschappij" al kon hij best kritisch zijn. Heller was een man met een enorm plichtsgevoel die gewoon deed wat hij dacht te moeten doen. Geen blinde gehoorzaamheid maar wel plichtsbesef en een groot verantwoordelijkheidsgevoel en ook met een groot gevoel voor zijn medemens, ook als het de vijand betrof. Ook een man met een enorm incasseringsvermogen die na de oorlog zijn gewone burgerwerk weer oppakte zonder nog maar 1 dag ziek te zijn ondanks alles wat hij had meegemaakt. Hij had geen traumateam nodig, geen psychiaters en geen hulp en hij bleef eenvoudig en recht door zee. Zijn schoonzoon vertelde me dat hij na zijn terugkeer nimmer psychische problemen heeft gehad. Wat ik zo in hem bewonder is zijn positieve instelling. In het kort, een bewonderenswaardig mens.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 30 Mrt 2005 0:04    Onderwerp: Reageer met quote

Het is een goed en vooral eerlijk boek. Zeer leesbaar, bere-interessant voor de WO1-liefhebber en een waardevolle aanvulling van ieders WO1-boekenverzameling. Maar geen grote literatuur zoals Jünger, Remarque of bijvoorbeeld Barbusse. Die schrijvers schreven boeken met een tijdloos karakter en een klasse dat een groter publiek aanspreekt.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
ironmarc



Geregistreerd op: 27-2-2005
Berichten: 537
Woonplaats: IJsselstein

BerichtGeplaatst: 30 Mrt 2005 18:35    Onderwerp: Reageer met quote

ik vind het een erg goed boek, erg boeiend en soms met gruwelijke beschrijvingen. Was mijn eerste WO1 dagboek en heeft veel indruk gewekt bij mij. Ik vind het een aanrader!
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 30 Mrt 2005 21:26    Onderwerp: Reageer met quote

Richard schreef:
Het is een goed en vooral eerlijk boek. Zeer leesbaar, bere-interessant voor de WO1-liefhebber en een waardevolle aanvulling van ieders WO1-boekenverzameling. Maar geen grote literatuur zoals Jünger, Remarque of bijvoorbeeld Barbusse. Die schrijvers schreven boeken met een tijdloos karakter en een klasse dat een groter publiek aanspreekt.


Kun je eens uitleggen waarom je bijv.Barbusse literatuur noemt? Kun je een definitie geven van literatuur en waarom je het ene boek wel- en het ander niet als literatuur beschouwt?
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 13:51    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Kun je eens uitleggen waarom je bijv.Barbusse literatuur noemt? Kun je een definitie geven van literatuur en waarom je het ene boek wel- en het ander niet als literatuur beschouwt?


hoewel de vraag aan richard was wil ik hier toch ook op reageren.

Literatuur ?? wie bepaald wat dat wel en niet is ?
ik heb al vanaf mijn schooltijd niet kunnen begrijpen hoe of wie dat konden en mochten bepalen.
volgens mij een select in zichzelfgekeerd groepje dat tijdens hun jaarlijkse schoolreisje (boekenbal) al dan niet een andere schrijver in hun midden toelaat.

een schrijver die een boek kan schrijven dat na jaren en jaren nog steeds goed leesbaar en interessant is, beeldvoming van de tijd kan geven waarin het is geschreven, kan ik literatuur noemen.
barbusse, junger etc schreven naar mijn idee zulke boeken.

de fransen noemen nu barthas ook literatuur, stukje erfgoed ja, literatuur
volgens mij (nog) niet.

van mij staat het boek van heller als gelijkwaardig boek tussen barbusse en junger ea, maar het is niet aan mij een boek tot literatuur te verklaren.

ik hoop dat over een jaar of 10 een soortgelijke discussie ontstaat waarbij een nieuw boek vergeleken wordt met de dan bestaande literatuur (heller barbusse junger etc)

in dit topic is al enige malen duidelijk geworden dat ik het boek van heller zeer goed vind en naar mijn mening zal het tzt als literatuur gezien (moeten) gaan worden.

henri
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 15:24    Onderwerp: Reageer met quote

Een van de belangrijkste kenmerken van literatuur, zoals het mij is uitgelegd, is dat er sprake is van een duidelijke karakterontwikkeling. Er moet sprake zijn van Unbestimmtheitsstellen - mogelijkheden voor de lezer om de tekst zelf te concretiseren -, temporaliteit - pas na het lezen van het hele werk worden delen uit het werk duidelijk - , de manier waarop de tekst geschreven is moet aan een bepaalde artistieke definitie voldoen en de manier waarop de tekst geschreven is mag niet waardevrij zijn. Kortom: leraren en professoren Nederlands moeten lekker over de verschillende lagen in het boek kunnen lullen.
De boeken van kuiper Barthas en Heller voldoen niet aan deze beschrijving. Hun boeken zijn voor WO1-geďnteresseerden heel interessant, maar vinden door deze tekortkoming geen echt breder publiek. Wat verder niets aan deze boeken afdoet. Het zijn verslagen, goede verslagen, maar geen werken van literair belang.

Maar als iemand Heller een literair talent wil noemen mag ie van mij zijn gang gang.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 15:41    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Maar als iemand Heller een literair talent wil noemen mag ie van mij zijn gang gang.


helaas zijn zowel heller als barbusse niet meer in staat om in verdere boeken die karakterontwikkeling te laten zien.

Quote:
de manier waarop de tekst geschreven is moet aan een bepaalde artistieke definitie voldoen en de manier waarop de tekst geschreven is mag niet waardevrij zijn. Kortom: leraren en professoren Nederlands moeten lekker over de verschillende lagen in het boek kunnen lullen.


maar dit is natuurlijk zeer subjectief (persoonsgebonden)

en daarom hebben wij dus nu ook deze diskussie toch Smile Smile

henri
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 17:01    Onderwerp: Reageer met quote

Henri schreef:
helaas zijn zowel heller als barbusse niet meer in staat om in verdere boeken die karakterontwikkeling te laten zien.

maar dit is natuurlijk zeer subjectief (persoonsgebonden)


Die karakterontwikkeling dient niet in een serie plaats te vinden, maar in een afgesloten boek.

En zo subjectief is het niet. En al zeker niet zéér subjectief.
Maarten Toonder is meer literair dan Walt Disney en deze vergelijking kun je ook gemakkelijk op een ander niveau of op een ander soort boeken toepassen.

Maar voordat iemand zegt dat ik kritiek op het boek van Heler heb: ik vind het als WO1-liefhebber gewoon goed en ben er blij mee. Mijn punt is echter dat het geen vergelijking met Jünger kan doorstaan, anders dan dat het over lotgevallen tijdens '14/'18 gaat. Dan kun je je vervolgens de vraag natuurlijk stellen of dat moet. Je hebt het tenslotte over heel andere boeken. En over andere belevenissen. Het laatste maakt het boek van Heller voor de WO1-enthousiast aantrekkelijk.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Henri



Geregistreerd op: 26-2-2005
Berichten: 1557
Woonplaats: Capelle a/d IJssel

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 18:17    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Maar voordat iemand zegt dat ik kritiek op het boek van Heler heb: ik vind het als WO1-liefhebber gewoon goed en ben er blij mee. Mijn punt is echter dat het geen vergelijking met Jünger kan doorstaan, anders dan dat het over lotgevallen tijdens '14/'18 gaat. Dan kun je je vervolgens de vraag natuurlijk stellen of dat moet. Je hebt het tenslotte over heel andere boeken. En over andere belevenissen. Het laatste maakt het boek van Heller voor de WO1-enthousiast aantrekkelijk.


kan je gedachtengang hierbij echt wel volgen in dit vergelijk, geloof ook niet dat we erg veel van mening verschillen over het boek van heller.
we hebben alleen beide een ander idee over wat wel en geen literatuur is of kan worden.

maar die diskussie zouden we niet hier moeten voeren
(dan toch maar naar het boekenbal ?)

ik denk ook dat wel als wo1 liefhebber dat we met boeken zoals de laatste jaren zijn uitgekomen bv barthas en heller blij moeten zijn
dat die schriftjes er nog waren om gepubliceerd te worden.
van mij mogen ze zoiets elk jaar wel vinden
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
ironmarc



Geregistreerd op: 27-2-2005
Berichten: 537
Woonplaats: IJsselstein

BerichtGeplaatst: 31 Mrt 2005 18:48    Onderwerp: Reageer met quote

ben ik helemaal met je eens Henri! Zijn interessante dagboeken en mooie stukken geschiedenis
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 16:57    Onderwerp: Reageer met quote

Henri schreef:
helaas zijn zowel heller als barbusse niet meer in staat om in verdere boeken die karakterontwikkeling te laten zien.


Barbusse heeft meerdere boeken geschreven.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 17:01    Onderwerp: Reageer met quote

Henri schreef:
in dit topic is al enige malen duidelijk geworden dat ik het boek van heller zeer goed vind en naar mijn mening zal het tzt als literatuur gezien (moeten) gaan worden.


Een boek is literatuur en als het dat niet in zich heeft, dan wordt het dat ook niet. Het gaat niet na verloop van tijd ineens aan de normen van literatuur voldoen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:19    Onderwerp: Reageer met quote

[quote="Richard

Een boek is literatuur en als het dat niet in zich heeft, dan wordt het dat ook niet. Het gaat niet na verloop van tijd ineens aan de normen van literatuur voldoen.[/quote]

Ook ik denk dat Heller niet als "het" voorbeeld van literatuur beschouwd kan worden en dat Richard daar gelijk in heeft. Overigens vond je eerst Barthas wel en later weer niet tot de literaire keuken behoren.
Maar met je statement dat als een boek niet als literatuur beschouwd wordt dat ook nooit zal veranderen, ben ik het niet eens. De boeken van bijv. Kees de Hartog werden eerst niet maar laer wel als literatatuur beschouwd. Het begrip "literair' mag je ook niet als iets statisch beschouwen, tijden, smaken en opvattingen veranderen.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:22    Onderwerp: Reageer met quote

Nee hoor, je gooit twee begrippen door elkaar: literatuur en klassiekers. Een boek kan een klassieker zijn zonder dat het literatuur is. Nijntje van Dick Bruna zal een klassieker worden, zonder dat er ooit iemand zal zijn die het literatuur noemt. Het voldoet gewoon niet aan het begrip literatuur. En daar doen tijden, smaken en opvattingen niets aan af.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:28    Onderwerp: Reageer met quote

En ik heb Barthas nooit literatuur genoemd. Wel een worsteling.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:31    Onderwerp: Reageer met quote

Richard schreef:
Nee hoor, je gooit twee begrippen door elkaar: literatuur en klassiekers. Een boek kan een klassieker zijn zonder dat het literatuur is. Nijntje van Dick Bruna zal een klassieker worden, zonder dat er ooit iemand zal zijn die het literatuur noemt. Het voldoet gewoon niet aan het begrip literatuur. En daar doen tijden, smaken en opvattingen niets aan af.


neen hoor, ik gooi die twee niet door elkaar. Een klassieker behoeft geen literatuur te zijn en omgekeerd. Maar de boeken van Den Hartog werden eerst niet als literatuur beschouwd. Den Hartog was daar zeer verbitterd over. Later echter werd zijn werk toch tot de literatuur gerekend en dat betekent dat je stelling niet zou kloppen. En daaruit zou dan ook volgen dat het begrip literatuur niet eeuwigdurend is en dat in de loop van tijd dat begrip aan mogelijke verandering onderhevig kan zijn.
Overigens is dit geen onderwerp meer voor het forum denk ik.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:40    Onderwerp: Reageer met quote

Goed, Den Hartog is dus discutabel. Kennelijk behoort hij nét wel of nét niet tot de literatuur. Als schrijver heeft Den Hartog veel meer in huis dan Heller. Heller doet verslag; wat hij schrijft is op één niveau, het heeft geen gelaagdheid. En ook de andere algemeen aanvaarde eisen wat betreft literatuur zijn niet op Hellers werk toepasbaar.

Wat nog niets over de wáárde van Heller wil zeggen. Voor iedere WO1-liefhebber is het interessant. Gewoon een fijn boek om te lezen. Heller wilde zelfs geen schrijver zijn en wilde niet eens dat zijn verhaal in boekvorm zou verschijnen. Hij wilde, denk ik, primair zijn verhaal vertellen aan mensen die hij kende. Geen pretentie, geen verder doel.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 02 Apr 2005 20:47    Onderwerp: Reageer met quote

Richard schreef:
Goed, Den Hartog is dus discutabel. Kennelijk behoort hij nét wel of nét niet tot de literatuur. Als schrijver heeft Den Hartog veel meer in huis dan Heller. Heller doet verslag; wat hij schrijft is op één niveau, het heeft geen gelaagdheid. En ook de andere algemeen aanvaarde eisen wat betreft literatuur zijn niet op Hellers werk toepasbaar.

Wat nog niets over de wáárde van Heller wil zeggen. Voor iedere WO1-liefhebber is het interessant. Gewoon een fijn boek om te lezen. Heller wilde zelfs geen schrijver zijn en wilde niet eens dat zijn verhaal in boekvorm zou verschijnen. Hij wilde, denk ik, primair zijn verhaal vertellen aan mensen die hij kende. Geen pretentie, geen verder doel.


Over Heller geen enkel verschil van mening, daar zijn we het eens.
Mijn case over Den Hartog echter bewijst dat het begrip literatuur niet iets statisch is. Ik denk dat we het daar nu ook over eens zijn. Je zult het wel gek vinden maar persoonlijk vond ik Den Hartog wel fantastisch maar toch geen literatuur. Net zo min als ik Jan Wolkers literatuur vind
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Mark



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 854
Woonplaats: Nijmegen

BerichtGeplaatst: 26 Aug 2005 10:15    Onderwerp: Reageer met quote

Ik vond het een interessant boek. Helder geschreven ook. Vooral het Duitse perspectief is boeiend, daar is in Nederland (en in het Nederlands) maar weinig van voorhanden. Ik moest er zelfs aan wennen dat de aanvoerlijnen bij Heller letterlijk vanaf de andere kant naar naar de voorste linies lopen... Bij Verdun ging dus niet alles over de Voie Sacrée naar voren Wink Ik zal er overigens Barthas er eens naast leggen.

Ik ben het eens met de hier geponeerde stelling dat Heller geen literatuur is. Daarvoor is wat hij schrijft te ééndimensionaal. Zozeer zelfs, dat ik naarmate ik in het boek vorderde wat ongevoelig werd voor alweer een afgehakte arm, een gespleten hoofd of een bloedrige vleesmassa. De werkelijkheid zal in de strijd zo zijn geweest, maar als lezer 'verveelt' het me na een tijd. Wel geeft het een goede indruk van de zich steeds herhalende ellende van de strijd.
Overigens krijg ik bij Heller de indruk dat hij voortdurend vooraan zat en in gevechten was verwikkeld, terwijl ik elders heb gelezen dat de soldaten gemiddeld maar een klein percentage van de tijd in de eerste linies doorbrachten.

Ik heb twee kleine kritiekpunten op de uitgave zelf:
1. de kaartjes. Waar komen ze vandaan, wat geven ze exact weer? Ik vond ze in die zin niet duidelijk.
2. de titel. Het zijn niet de oorlogsbrieven van Heller, maar het is de oorlog van Heller. Het is een verslag achteraf, gebaseerd op de brieven. In die zin is de titel enigszins misleidend.
Ik ben overigens benieuwd of deze titel van Heller's manuscript afkomstig is of door de uitgever of bewerker is bedacht.

Een laatste punt betreft een refelectie over die brieven. Andriessen zegt dat Heller's manuscript op zijn brieven naar huis is gebaseerd. Nu waren de soldaten in hun brieven over het algemeen maar weinig concreet over de ellende van het frontleven en gingen ze al helemaal niet gedetailleerd op de slachtingen in. Vaak waren het omfloerste verwijzingen, ze wilden het thuisfront tenslotte ontzien. De vraag is dan ook hoe direct Heller in zijn brieven is geweest. En hoe direct daardoor ook zijn boek is.

Als Heller wél direct is geweest dan is het jammer dat we die brieven niet kennen. Want hoe waardevol en boeiend Heller's tekst ook is, het is en blijft een indirecte weergave, een verslag achteraf. Hij heeft het manuscript weliswaar al in 1919 geschreven, maar de Tijd heeft zijn werk van helen, herinneren en vergeten dan alweer (deels) gedaan. Zeker wat betreft de oudste belevenissen. Bovendien kan het niet anders dan dat hij dingen aan elkaar heeft moeten schrijven. Simpelweg omdat er 'tijdsgaten' tussen de brieven zitten en omdat hij niet alles heeft beschreven.
Zijn ervaringen ondergaan kortom een bewerkingsslag (en verwerkingsslag?). Een dergelijk verhaal wordt daardoor een weergave van wat Heller wil laten zien, hij kan er een 'sausje' over gieten die dingen niet laat zien of juist sterker naar voren brengt. Dit geldt des te meer als Heller's brieven niet heel gedetaillerd en direct zijn geweest.

Dit is geen kritiek op Heller's tekst, maar een reflectie op dit soort teksten in het algemeen. Daarom vind ik persoonlijk dagboeken en brieven nog interessanter, juist omdat die niet gekleurd zijn door de herinnering.
De grootste kracht van dit soort boeken zit voor mij overigens in de verwondering die ze oproepen, namelijk dat deze mensen mentaal ongeschonden uit de oorlog lijken te zijn gekomen terwijl je verwacht dat ze voor het leven getekend zijn.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Yvonne
Admin


Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 45458

BerichtGeplaatst: 01 Sep 2005 11:16    Onderwerp: Reageer met quote

Quote:
Een laatste punt betreft een refelectie over die brieven. Andriessen zegt dat Heller's manuscript op zijn brieven naar huis is gebaseerd. Nu waren de soldaten in hun brieven over het algemeen maar weinig concreet over de ellende van het frontleven en gingen ze al helemaal niet gedetailleerd op de slachtingen in. Vaak waren het omfloerste verwijzingen, ze wilden het thuisfront tenslotte ontzien. De vraag is dan ook hoe direct Heller in zijn brieven is geweest. En hoe direct daardoor ook zijn boek is.


Andriessen bezoekt het forum regelmatig, hopelijk kan hij hier een antwoord op geven Smile
_________________
Met hart en ziel
De enige echte

https://twitter.com/ForumWO1
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 01 Sep 2005 16:26    Onderwerp: oorlogsbrieven van carl heller Reageer met quote

Ik heb gezegd dat zijn boek ONDER ANDERE is gebaseerd op zijn brieven. Maar een groot deel van die brieven heeft hij nooit verzonden en bewaard of ook vaak in kleine schriftjes geplakt. Ik weet niet waarom, mogelijk omdat hij wist dat alles wat hij schreef door de censuur ging, mogelijk ook dat hij e.e.a in dagboekvorm heeft willen doen. In elk geval heb ik van zijn familie begrepen dat na de oorlog Hellers vrouw al die brieven en schriftjes heeft over getyped. En zo is dus het manuscript ontstaan.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Mark



Geregistreerd op: 18-2-2005
Berichten: 854
Woonplaats: Nijmegen

BerichtGeplaatst: 02 Sep 2005 8:16    Onderwerp: Re: oorlogsbrieven van carl heller Reageer met quote

Zijn die -overgetypte- brieven en schriftjes ook bewaard gebleven, of is alleen het manuscript overgeleverd?
Andriessen schreef:
Maar een groot deel van die brieven heeft hij nooit verzonden en bewaard of ook vaak in kleine schriftjes geplakt. Ik weet niet waarom, mogelijk omdat hij wist dat alles wat hij schreef door de censuur ging, mogelijk ook dat hij e.e.a in dagboekvorm heeft willen doen.

Dit kan ik niet helemaal volgen Andriessen, met name dan de tweede zin. Zou je hier wat meer toelichting willen geven?

Verder was ik benieuwd naar de brieven zelf:
Mark schreef:
De vraag is dan ook hoe direct Heller in zijn brieven is geweest. En hoe direct daardoor ook zijn boek is.

Ben jij bekend met de brieven, en kan je hier iets over zeggen? Of ken je alleen het manuscript?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 04 Sep 2005 1:39    Onderwerp: HELLER Reageer met quote

Ik ken alleen het manuscript dat ik bewerkt heb. De familie heeft me verteld dat het uit een aanal brieven en schriftjes heeft bestaan. Het is me niet bekend of ze die nog hebben maar ik geloof van niet.
Met de laatste zin bedoelde ik dat hij waarschijnlijk een aantal brieven als dagboek aantekeningen heeft beschouwd, met name die, waarvan hij kon verwachten dat ze niet door de censuur zouden komen. Maar echt, ik weet het niet. Ik weet wel dat zijn verhalen, de locaties en de regimentgeschiedenissen uitermate nauwkeurig kloppen. Op de door Heller genoemde tijd en plaats blijkt uit de reigmentsgeschiedenis dat zijn eenheid daar dan ook was. Men moet ook niet vergeten dat Duitse soldaten, in tegenstelling tot geallieerde soldaten, veel langer aan het front verbleven dus ook dat klopt allemaal. Voor het overige, ik ben zelf erg onder de indruk van wat deze man allemaal heeft doorstaan. En na afloop van de oorlog was er geen traumateam, geen psychiator oid om hem op te vangen en te begeleiden. Hij leefde voort alsof er niets gebeurd was en leed, alweer volgens zijn familie, niet aan de gevolgen van wat hij allemaal had meegemaakt.Wat ik ook uitermate ovallend vond. Je leest nergens dat Heller zijn meerdere bekritiseerde zoals Barbusse de tonnenmaker continue doet.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
derwisj



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 7553
Woonplaats: aalst

BerichtGeplaatst: 04 Sep 2005 12:12    Onderwerp: Reageer met quote

Andriessen, dat van dat traumateam en psychiater was er toch nergens? Stond allemaal nog in zijn kinderschoentjes; heb reeds verscheidene malen gelezen dat iemand WOI overleefde om dan enkele jaren later zelfmoord te plegen; zouden er eigenlijk cijfers zijn van het aantal van deze "slachtoffers"? Want slachtoffers waren ze...
pascal
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Andriessen



Geregistreerd op: 2-2-2005
Berichten: 785
Woonplaats: Akersloot gem.Castricum

BerichtGeplaatst: 05 Sep 2005 12:48    Onderwerp: Heller Reageer met quote

Ja, als je goed leesst dan zie je dat ik dat toch ook zei. Er was toen nog geen traumateam er waren wel psychiaters maar ik denk niet dat die, zoals thans, gereed stonden om elke soldaat na afloop van de stijd op te vangen.
Overigens werden er wel soldaten behandeld, bijv. voor shell shock en anderre psychische aandoeningen. De hele oorlogspsychiatrie begon zich toen te ontwikkelen. en evenzo de behandel methoden die soms uitermate experimenteel waren. Daar is veel literatuur over, ik denk daarbij o.a aan het boek "Zacht en eervol" van Leo van Bergen, een aanrader als je meer wil weten over de medische en psychiatrische zorg tijdens en direct na de eerste wereldoorlog.
Zelfmoorden na maar ook tijdens de oorlog kwamen inderdaad regelmatig voor en dat lijkt me ook niet zo verwonderlijk gezien de enorme geestelijke belasting en spanningen.
_________________
bezoek ook onze website www.ssew.nl
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
derwisj



Geregistreerd op: 17-2-2005
Berichten: 7553
Woonplaats: aalst

BerichtGeplaatst: 05 Sep 2005 12:50    Onderwerp: Reageer met quote

Andriessen, het boek van Leo van Bergen heb ik; maar het is lang geleden dat ik het gelezen heb...zal het 1 dezer eens herlezen...
pascal
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Von Kluck



Geregistreerd op: 24-9-2005
Berichten: 119

BerichtGeplaatst: 24 Sep 2005 22:15    Onderwerp: Reageer met quote

Ik vond het boek van Carl Heller heel indrukwekkend. Met zeer veel genoegen gelezen.

Wat mij opviel was zijn absolute meegaandheid. Hij liet zich al deze rotzooi maar 'mooi' aanleunen. Eigenlijk komt hij feitelijk toch een beetje over als een sulletjes. In tegenstelling tot een Ernst Junger die toch een overduidelijk, welhaast enthousiaste, participant was van het gebeuren.

Barthas was bijna te oninteressant om te lezen. Het enige wat hij deed was klagen en zeiken over de betere omstandigheden officieren. Over daadwerkelijke gevechthandelingen heeft hij ook niet geschreven. Terwijl Heller alswel Junger daadwerkelijk in hun boeken toegeven mensen te hebben doodgeschoten.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 24 Sep 2005 22:33    Onderwerp: Reageer met quote

Noem het maar geklungel; ik vond het een zeer inhoudelijke bijdrage.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Von Kluck



Geregistreerd op: 24-9-2005
Berichten: 119

BerichtGeplaatst: 24 Sep 2005 23:09    Onderwerp: Reageer met quote

Mijn meest geliefde schrijfster blijft echter: Barbara Tuchman. Met: Kanonnen van Augustus. Een zeer indringende en uiterst doorwrochte beschrijving van eerste dagen van WO-I. Tot aan de slag van de Marne.

De Toren van Babylon is saaier en moeilijker te doorgronden en te lezen omdat het een beeld geeft van de (pre) Belle Epoque periode.

Desalniettemin blijft het een Must Read. Omdat het goed de prelude-sfeer weergeeft waarin en waartoe het tot de, uiteindelijke en ultieme Material-Schlacht van 1914 kon komen.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Richard



Geregistreerd op: 3-2-2005
Berichten: 13329

BerichtGeplaatst: 24 Sep 2005 23:45    Onderwerp: Reageer met quote

Ik neem aan dat je The Proud Tower bedoelt, De Trotse Toren. In 1914 was er m.i. nog geen sprake van een Material-Schlacht.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Von Kluck



Geregistreerd op: 24-9-2005
Berichten: 119

BerichtGeplaatst: 25 Sep 2005 0:03    Onderwerp: Reageer met quote

Richard schreef:
Ik neem aan dat je The Proud Tower bedoelt, De Trotse Toren. In 1914 was er m.i. nog geen sprake van een Material-Schlacht.


Je hebt helemaal gelijk. Moest effe m'n boekenkast doorpolderen. Maar het is inderdaad: De Trotse Toren.

de Toren van Babylon.. is uit de Bijbel.

PS: heb ik ook doorgelezen. Alhoewel ik een volledige Agnost ben.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Hamsmoeltje



Geregistreerd op: 25-4-2005
Berichten: 125
Woonplaats: Katwijk

BerichtGeplaatst: 20 Feb 2007 21:13    Onderwerp: Reageer met quote

Ik ben zelf ook aan de dagboeken van Carl Heller begonnen. Ik ben getipt door de boeken top tien en ik moet zeggen dat ik het een zeer interressant boek vind.
Wat een vreselijke ellende maakt deze man mee, en hij weet er goed over te vertellen ook. Geweldig boek, mooie foto's (wat veel !).

Komende zomer ben ik van plan om met tentje een aantal weken langs het voormalige westfront te trekken, en ik denk dat ik ook wat plaatsen ga opzoeken waar Heller geweest is.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Emiel



Geregistreerd op: 22-7-2005
Berichten: 6221

BerichtGeplaatst: 24 Mrt 2007 13:32    Onderwerp: Reageer met quote

petain @ 24 Mrt 2007 12:20 schreef:
Deze week ben ik ziek thuis gebleven. Buiten wat lichamelijk ongemak gaf het mij eindelijk weer eens de kans om rustig wat te lezen.
Nu is het sprookje dat mannen zich altijd heel zielig vinden, wanneer zij ziek zijn, algemeen geaccepteerd door het 'zwakke geslacht'. Om dit een niet nog groter waarheidsgehalte te geven dan strikt noodzakelijk was ik wel op zoek naar een boek wat lekker 'vlot' te lezen was, zonder het telkens te moeten wegleggen onder het verzuchten van: "ik heb zo'n pijn in mijn hoofd, ik begrijp geen woord van wat ik lees"
Mijn keus viel op het boek van Hans Andriessen, "De oologsbrieven van Unteroffizier Carl Heller"
Een goede keus, de heer Andriessen geeft zelf al in in de inleiding aan dat het in eenvoudige maar heldere taal geschreven was. Kortom ideaal wanneer je last van voorhoofds- en neusbijholte ontsteking hebt om lekker te kunnen doorlezen.

Buiten het voordeel wat ik zojuist heb beschreven moet ik zeggen dat ik het een bijzonder geschiedenis vind. Niet alleen de belevenissen van Carl Heller, maar ook de manier waarop meneer Andriessen het manuscript in handen kreeg en per toeval in contact kwam met de nabestaanden van deze voormalig soldaat, waardoor hij in de gelegenheid kwam dit boek samen te stellen en uit te laten geven.

Ik vond het een prettig boek om te lezen. Carl Heller laat je over zijn schouder meekijken naar de oorlogshandelingen waar hij aan deelneemt. Zonder een verdere strategische of een filosofische uitleg, nee gewoon zoals het hem en zijn kameraden allemaal overkwam zonder daar verder over na te denken, in iedergeval zonder daar de lezer deelgenoot van te maken. Ook wordt je niet belast met allerlei ballast in de vorm van namen van zijn kameraden die uiteindelijk geen nadrukkelijke rol in het komplete verhaal spelen.

Ook vond ik de persoonlijke foto's van Carl uit de oorlogsjaren maar in het bijzonder de foto's van zijn frontbezoek in 1962, samen met zijn vrouw in hun oude 'Dafje' erg aandoenlijk.

Het leven hangt van 'toevalligheden'aan één, of toeval bestaat niet. Je mag zelf één van de twee stelling kiezen.
Hoe dan ook, juist de heer Andriessen, heeft dit materiaal in handen gekregen. Een man die in staat is een dergelijk verhaal wereldkundig te maken. Vervolgens dan ook nog eens nadat zijn zoektochten naar eventuele nabestaanden op niets dreigden uit te lopen, hij 'per ongeluk' met deze mensen in contact kwam( lijkt meer iets voor het topic "mystiek")

Ik ben in iedergeval blij dat ik het in mijn kast had staan. Het heeft mij, deze week zeker, van best wat leesplezier voorzien.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Patrick Mestdag
Moderator


Geregistreerd op: 30-5-2005
Berichten: 5615
Woonplaats: De Pinte

BerichtGeplaatst: 06 Apr 2007 17:41    Onderwerp: Reageer met quote

Heb het boek net uit , een beetje later dan anderen, maar er is ook zo veel te lezen .
In elk geval wou ik de heer Andriessen bedanken ,om deze sterke getuigenis
Door het te mogen publiceren , daarmede van de vergetelheid en ondergang te redden.
Merci

Want het is een sterke getuigenis ,
vol van wetenswaardige weetjes voor ons liefhebbers.
En bepaalde passages overtreffen ,
waarschijnlijk de beste horror en gruwelromans ,
daar ze de wrede realiteit van Heller beschrijven .

En getuigenis zoals we ze graag lezen , recht voor de raap .
Bij de goede oorlogsgetuigenissen onder te verdelen

@+
Patrick

Ps : Mvr Heller heeft bij het overschrijven van de schiftjes
wel een leuke interpretatie fout gemaakt ,op bz 25 eerste zin
het meest vreesden we nog te moeten vechten tegen
de zwarten , zoeaven , Turken , Senegalezen enzovoort ..

Wij weten natuurlijk dat hiermede de franse Turcos ( Tirrailleurs)
Van de koloniale regimenten bedoeld worden .
_________________
Verdun ….papperlapapp! Louis Fernand Celine
Ein Schlachten war’s, nicht eine Schlacht zu nennen“ Ernst Junger .
Oublier c'est trahir ! marechal Foch
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail Bekijk de homepage
ironmarc



Geregistreerd op: 27-2-2005
Berichten: 537
Woonplaats: IJsselstein

BerichtGeplaatst: 07 Apr 2007 15:53    Onderwerp: Reageer met quote

Bij mijn laatste bezoek aan Verdun heb ik het boek meegenomen en s' avonds doorgenomen en tot me laten doordringen....was erg indrukwekkend om zo een beeld proberen te krijgen van wat zich daar afgespeeld heeft. Blijft een top boek en is absoluut een aanrader
_________________
"I'm not only the greatest, I'm the double greatest. Not only do I knock em out, I pick the round!!" Muhammad Ali
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Bekijk de homepage
NOL



Geregistreerd op: 25-5-2005
Berichten: 337
Woonplaats: Velp

BerichtGeplaatst: 28 Okt 2017 19:54    Onderwerp: Reageer met quote

Weet iemand waar Carl Heller begraven, dan wel gecremeerd is? Uit de korte biografie in het boek van Heller (blz. 13-15) maak ik op dat hij op 88-jarige leeftijd in 1982 moet zijn overleden in Hengelo?
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
renny



Geregistreerd op: 10-4-2006
Berichten: 301

BerichtGeplaatst: 29 Okt 2017 10:40    Onderwerp: Reageer met quote

dit boek maakte op mij enorm veel indruk , het beste in het genre !
poppy
_________________
Twee dingen zijn oneindig: het universum en de menselijke stommiteit. En ik ben niet zeker over het universum.’”
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht Verstuur mail
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Tijden zijn in GMT + 1 uur
Ga naar Pagina 1, 2  Volgende
Pagina 1 van 2

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group