Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Ook Nederland herdacht WO I

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Aanloop en nasleep van de Eerste Wereldoorlog Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
Percy Toplis



Geregistreerd op: 9-5-2009
Berichten: 13612
Woonplaats: Suindrecht

BerichtGeplaatst: 11 Nov 2010 16:25    Onderwerp: Ook Nederland herdacht WO I Reageer met quote

Ook Nederland herdacht de Eerste Wereldoorlog
Ons land stond in 1924 stil bij de mobilisatie
wo 10 november 2010

Op 11 november wordt het einde van de Eerste Wereldoorlog herdacht. Alhoewel Nederland neutraal bleef, werd er in 1924 ook een herdenking georganiseerd. Er werd een speciaal comité opgericht, dat ‘wenscht te bereiken, dat het vaderlandslievende, het nationale gevoel het gevoel van éénheid in gevaar, hetwelk in Augustus 1914 tot uiting kwam, worde verlevendigd en bestendigd’. We hebben de originele filmbeelden van 1924!

In de schatkamers van de Publieke Omroep ligt een oud filmfragment, dat volgens de beschrijving uit 1923 komt. Het betreft een verslag van de herdenking van de mobilisatietijd tijdens de Eerste Wereldoorlog, alsmede een kranslegging voor de gedurende die tijd omgekomen militairen. Door middel van de historische krantenarchieven bij de Koninklijke Bibliotheek kunnen we dit historische fragment koppelen aan de krantenartikelen uit die tijd, zodat beide bronnen een meerwaarde krijgen. De tekst vult het beeld aan, en andersom.

Zo ontdekken we meteen dat de datering van het filmfragment niet klopt. Het wordt namelijk in 1923 geplaatst – een jaar te vroeg. Omdat er in de Nieuwe Rotterdamsche Courant van zowel 1 als 2 augustus 1924 een uitvoerig verslag staat van de herdenking zien we dat dit precies overeenstemt met wat op film staat. Daardoor weten we nu zeker dat het fragment uit 1924 is, en niet uit 1923.

Gemeenschappelijk lief en leed

Het verhaal begint in de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 15 februari 1924, waarin melding wordt gemaakt van de herdenking: ‘Reeds geruimen tijd werd in verschillende kringen de mogelijkheid overwogen, hen, die bij de mobilisatie van de Nederlandsche land- en zeemacht in 1914 betrokken zijn geweest nog eens tot elkaar te brengen om gemeenschappelijk lief en leed te herdenken. Aldus zou tevens de burgerij een, van vele zijden gewenschte, gelegenheid krijgen, te doen blijken van haar gevoelens ten opzichte van de medeburgers, die 10 jaar geleden in bangen tijd klaar stonden om 's lands onzijdigheid te verdedigen.’

Zoals het hoort werd een comité opgericht, waar een groot aantal notabelen zich mee bemoeide. En dat alleen was nog niet genoeg: ‘Besloten werd voorts tot vorming van een eerecomité; een lijst van personen, aan wie het lidmaatschap daarvan zal worden aangeboden, werd ter vergadering vastgesteld.’

Ook werd een datum vastgesteld waarop alles moest plaatsvinden: ‘Voorloopig kan reeds worden gemeld, dat het in de bedoeling ligt, op te wekken tot herdenking van den oproep van 31 Juli 1914 in den lande en in Den Haag op Zaterdag 2 Augustus van dit jaar een groote reunie te houden.’

Allen te zamen

Er werd door de leden van het comité veel nadruk gelegd op het nationale karakter van hun initiatief, maar in de loop der maanden bleek dit niet bij iedereen bekend te zijn. Dagblad Het Vaderland schreef hierover op 6 juni 1924: ‘Bij de pogingen tot vorming van provinciale comités is gebleken, dat nog steeds, bij velen, onjuist begrip bestaat omtrent de herdenking-mobilisatie 1914.

Sommigen hadden zich gedacht een feest, een militair vertoon, propaganda voor de oorlogsidee, weer anderen dachten aan uitbundige vreugde. Het nationaal-comité heeft echter nimmer er over gedacht, een zoo ernstige zaak als de mobilisatie in 1914, op dergelijke wijze te herdenken.

Daarom wil het comité doen begrijpen de noodzakelijkheid in deze van: geen partijen; geen geloofsverdeeldheid; geen standen. Allen te zamen voor het gemeenschappelijk vaderland.’

Aldus het Nationaal Comité ter herdenking van de mobilisatie 1914, dat echter zag dat de socialisten hier toch geen zin in hadden. Wat nou nationaal gevoel? Wat nou gemeenschappelijk vaderland?

De socialistische krant Voorwaarts citeerde op 17 juli 1924 Willem Vliegen, bestuurder van de SDAP. Zijn partij reageerde ronduit afwijzend op de herdenking: ‘In de eerste plaats dan zij er op gewezen dat de socialistische, beweging h a r e herdenking van het uitbreken van den wereldoorlog plaatst in het teeken van de Internationaliteit, waaruit van zelf volgt, dat de dag moet dienen, niet om oude, nog lang niet geheelde wonden, weer open te scheuren, maar gewijd zal zijn aan de versterking der weer opgeleefde en in de arbeidersklasse sterker dan ooit te voren levende internationale gedachte.’

Maar waar de sociaaldemocraten vooral moeite mee hadden, was met het verheerlijken van de militaire gedachte. De nationale herdenking werd zo dus wat minder nationaal. En dat is op de filmbeelden ook wel te zien: het zijn vooral generaals en andere notabelen, zoals prins Hendrik, die de bijeenkomst bijwoonden. Het was een heus militair feestje, in ieder geval het deel dat op film is bewaard.

Als u precies wilt weten, wat u ziet, geven we hieronder de beschrijving. U kunt ook de originele krantenartikelen lezen:

Nieuwe Rotterdamsche Courant van 1 augustus 1924 - http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010027329%3Ampeg21%3Ap001%3Aa0002

Nieuwe Rotterdamsche Courant van 2 augustus 1924 - http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010027331%3Ampeg21%3Ap001%3Aa0003

Het Centrum van 2 augustus - http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A010001401%3Ampeg21%3Ap001%3Aa0080

Beschrijving filmbeelden

00.00 Prins Hendrik
00.25 De organisatoren met hun dames gezeten op de eerste rij
00.32 Spreker op het spreekgestoelte besluit zijn betoog met driewerf hoera
00.49 In jacquet of in uniform geklede genodigden onderhouden zich in groepjes met elkaar op het terras van het Kurhaus
00.57 Generaal b.d. Snijders, in civiel, buigt groetend naar de camera
01.04 Militaire autoriteiten in gesprek met hun dames
01.08 Directeur van de Koninklijke Militaire Kapel dirigeert zijn musici tijdens het spelen van het Volkslied
01.46 Sprekers op het spreekgestoelte op het monument voor Leger en Vloot richten zich tot de aanwezigen op het boulevardterras voor het Kurhaus
02.15 Het met vlaggen en draperieen versierde podium met bovenop luidsprekers
02.27 Voorafgegaan door een muziekkorps marcheren deelnemers van de herdenkingsbijeenkomst door Den Haag
02.40 Luitenant-generaal b.d. Duymaer van Twist van de Nationale Landstorm Commissie
02.47 Officieren van verschillende dienstvakken onderhouden zich met elkaar
03.00 Groepje deelnemers rond jongeman met draagbare zender
03.07 De voorzitter van de NLC op het spreekgestoelte besluit zijn toespraak
03.36 Prins Hendrik wordt door de organisatoren begroet, waarna de aanwezigen hem een driewerf hoera bereiden
03.53 Kapitein-veldprediker Ds. Bootsma op het spreekgestoelte
04.03 De deelnemers stappen in rijtuigen van de 'Blauwe Tram'
04.20 Groepje collectantes met promotende kapitein
04.33 Defile van deelnemers over de boulevard
04.45 De genodigden op het terras voor het Kurhaus
04.55 Spreker met volle witte baard op het spreekgestoelte van het monument
05.02 Generaals b.d. Snijders voert als laatste het woord, dat hij besluit met een driewerf hoera
05.17 Een grote krans wordt aan het monument bevestigd
05.22 Katholiek geestelijke spreekt de aanwezigen toe
05.35 Dames en heren genodigden zitten op de eerste rij
05.51 De toeluisterende voormalige militairen op de rijweg van de boulevard
06.09 De deelnemers defileren afdelingsgewijs o.a. Overijssel, Drenthe, Rotterdam, 's-Gravenhage, Zuid-Holland
06.42 Ds. Bootsma verlaat de bijeenkomst

http://geschiedenis.vpro.nl/artikelen/43730908/
_________________

"Omdat ik alles beter weet is het mijn plicht om betweters te minachten."
Marcel Wauters, Vlaams schrijver en kunstenaar 1921-2005
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Aanloop en nasleep van de Eerste Wereldoorlog Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group