Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index Forum Eerste Wereldoorlog
Hét WO1-forum voor Nederland en Vlaanderen
 
 FAQFAQ   ZoekenZoeken   GebruikerslijstGebruikerslijst   WikiWiki   RegistreerRegistreer 
 ProfielProfiel   Log in om je privé berichten te bekijkenLog in om je privé berichten te bekijken   InloggenInloggen   Actieve TopicsActieve Topics 

Christopher Clark - Iron Kingdom: Rise and Downfall of Pruss

 
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Actieve Topics
Vorige onderwerp :: Volgende onderwerp  
Auteur Bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 339
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 18 Aug 2015 9:11    Onderwerp: Christopher Clark - Iron Kingdom: Rise and Downfall of Pruss Reageer met quote

Ik heb weer een boek gelezen dat, hoewel het niet direct WO1-gerelateerd is, interessant zou kunnen zijn voor lezers van dit forum, t.w. "Iron Kingdom: Rise and Downfall of Prussia 1600 - 1947" van Christopher Clark. Aangezien Clark hier bekend is van zijn biografie over Wilhelm II en van zijn boek "Sleepwalkers" (over de aanloop naar de oorlog), en Pruissen niet geheel onbelangrijk was voor WO1, leek het mij goed hier een kort stukje over te schrijven. Ik zal alleen ingaan op de latere hoofdstukken en zal daar wat punten uithalen die mij opvielen (dus relatief veel quotes).

Het boek stamt uit 2006, ik las de paperback editie van 688 pagina's netto (exclusief introductie, noten, register en plattegronden).

Zoals de subtitel al aangeeft beschrijft dit boek de geschiedenis van Pruisen van 1600 en eindigend in 1947. Dit laatste jaartal lijkt wat vreemd gekozen, maar is toch wel logisch aangezien Pruisen toen als deelstaat van Duitsland door de geallieerden werd opgeheven.

Net als de eerder genoemde boeken van Clark vond ik dit boek niet echt lekker weglezen, maar problematisch is dat nooit, aangezien het ruimschoots wordt gecompenseerd doordat dit boek inhoudelijk dik in orde is en goed is onderbouwd. Het is, ook net als zijn andere boeken, soms wat tegendraads en altijd genuanceerd. Als Clark beschrijft hoe een algemene opinie op een bepaald punt is, volgt daar altijd een 'maar' op waarna dan nuancering (en soms ook volledige omkering) volgt. Een beetje voorspelbaar wordt dit na verloop van tijd overigens wel. Het lijkt soms of geen enkel algemeen heersend beeld echt klopt. Het 'is hij nu so slim of is de rest van de wereld nu zo dom'-gevoel dringt zich soms op.

Hoe dan ook, dit boek maakt fraai duidelijk hoe Pruisen in de loop van de eeuwen is gegroeid en hoe het überhaupt aan zijn naam is gekomen ("Brandenburg" zou een logischere naam zijn geweest).

Opvallend vond ik dat het militarisme, dat zo overheerst in de beeldvorming over Pruisen, welbeschouwd eigenlijk slechts voor relatief beperkte periodes relevant was. Even los van de periodes onder Frederik Willem I en Frederik de Grote (1713 - 1786) gaat het eigenlijk vooral over de periode 1871 - 1918 (pagina 600), dus eigenlijk de periode dat Pruisen onderdeel uitmaakte van het Duitse keizerrijk.

In dat verband vond ik het volgende, van pagina 601, interessant genoeg om hier eens te quoten:
Quote:
It is also worth noting that the German peace movement developed on a scale unparalleled elsewhere. On Sunday 20 August 1911, 100,000 people gathered at a peace rally in Berlin to protest against the brinkmanship of the great powers over the Moroccan Crisis. There was a wave of similar protests in Halle, Elberfeld, Barmen, Jena, Essen and other German towns throughout the late summer, culminating in a mammoth peace rally in Berlin on 3 September, when 250,0000 people thronged to the Treptow Park. The movement subsided somewhat in 1912-13, but at the end of July 1914, when war was clearly imminent, there were once again large peace rallies in Düsseldorf and Berlin. The response of the German public to the news of war was not, as used to be claimed, one of universal enthusiasm. On the contrary: the mood in the early days of August 1914 was muted, ambivalent and in some places fearful.


En het volgende op de volgende pagina:
Quote:
It was, in any case, the German navy, rather than the Prussian army, that captured popular enthusiasm for German national aggrandizement. (...) The navy was perceived as a genuinely national service, free of particularist territorial ties, with a relatively meritocratic approach to recruitment and promotions. (...) The army, by contrast, bore the burden of its association with the particularist power structure of Prussia.


Je zou misschien verwachten dat de Pruisische staat na de Duitse eenwording van 1871 in nationale instituten zou opgaan, maar het volgende citaat maakt duidelijk dat dat niet het geval was:
Quote:
By the eve of the First World War, the Prussian state was big. Between the 1880s and 1913, in expanded to encompass over 1 million employees. According to an assessment published in 1913, the Prussian ministry of public works was 'the largest employer in the world'. The Prussian railway administration alone employed 310,000 workers and the state-controlled mining sector a further 180,000. Across all sectors, the Prussian state offered cutting-edge social services, including unemployment and accident insurance and medical protection schemes. (...) Here was a Prussia that might survive the débacle of the Hohenzollern monarchy with its legitimacy intact.


Pruisen was een niet erg gecentraliseerde staat (pagina 428). Dit vloeit o.a. voort uit het feit dat het land eigenlijk altijd uit diverse delen heeft bestaan die per saldo weinig gemeen hadden (Oost-Pruisen in het oosten, Brandenburg in het midden en de gebieden in de Rijn in het westen). Daarom leek het ook niet logisch om de staat te laten voortbestaan na 1918 (pagina 620 / 621):
Quote:
Yet the Prussian state survived. The moderate Social Democratic leadership clung to a policy of continuity and stability. This meant, among other things, putting aside the doctrinal commitment to a unitary republican state and preserving the still functioning structures of the Prussian administration.


En over de periode na 1918 meent Clark dat de Pruisische staat in essentie democratischer was dan de Weimar republiek zelf, en (pagina 630):
Quote:
Prussia became the 'rock of democracy' in Germany and the chief bastion of political stability within the Weimar Republic. Whereas Weimar politics at the national level were marked by extremism, conflict and the rapid alternation of governments, the Prussian grand coalition held firm and steered a steady course of moderate reform. Whereas the German national parliaments of the Weimar era were periodically cut short by political crises and dissolutions, every one of their Prussian counterparts (except the last) was allowed to live out its full natural lifespan.


En op pagina 634:
Quote:
The coalition government thus opted to pursue a policy of gradual republicinazation. What they could not know was that the German Republic would be extinguished before there was time for this programme to fulfil its potentential.


Lezenswaardig voor de lezers van dit forum vond ik verder nog Clarks analyse van de prestaties en persoon van Hindenburg (pagina 653 - 654) met de conclusie:
Quote:
As a military commander and later as Germany's head of state, Hindenburg broke virtually every bond he entered into. He was not the man of dogged, faithful service, but the man of image, manipulation and betrayal.


Ik vond dit boek per saldo zeker de moeite van het lezen waard.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Lingekopf
Bismarck


Geregistreerd op: 19-10-2006
Berichten: 15976
Woonplaats: Binnen de Atlantikwall en 135 km van het WO1-front

BerichtGeplaatst: 19 Aug 2015 22:06    Onderwerp: Reageer met quote

Bedankt voor de review! thumbs up
_________________
"Setzen wir Deutschland, so zu sagen, in den Sattel! Reiten wird es schon können..... "
"Wer den Daumen auf dem Beutel hat, der hat die Macht."

Otto von Bismarck, 1869
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Unterhund



Geregistreerd op: 16-12-2014
Berichten: 145
Woonplaats: Eijsden

BerichtGeplaatst: 20 Aug 2015 16:57    Onderwerp: Reageer met quote

Als het goed is, komt dit jaar nog een Nederlandse vertaling uit: "IJzeren koninkrijk", De Bezige Bij (september 2015) à 49,99
ISBN10 9023491483
ISBN13 9789023491484
_________________
Ik heb liever paard in m'n gehaktbal, dan een ezel in mijn regering.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
louis



Geregistreerd op: 6-10-2009
Berichten: 339
Woonplaats: Leiden

BerichtGeplaatst: 21 Aug 2015 11:20    Onderwerp: Reageer met quote

Wist ik niet, goed nieuws in ieder geval.

Er is een productpagina op bol.com (http://www.bol.com/nl/p/ijzeren-koninkrijk/9200000036299580/) waar het al te bestellen is. Vreemde samenvatting staat daar trouwens, na de eerste zin heeft kennelijk betrekking op een heel ander boek ("Liberalisme" van Edmund Fawcett). Kennelijk is deze pagina nog een werk in uitvoering.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Unterhund



Geregistreerd op: 16-12-2014
Berichten: 145
Woonplaats: Eijsden

BerichtGeplaatst: 21 Aug 2015 19:54    Onderwerp: Reageer met quote

Rare is dat De Bezige Bij helemaal niets meldt over die uitgave. Maar Bol.com wel en AKO ook. Verwachte datum: 1-10-2015
_________________
Ik heb liever paard in m'n gehaktbal, dan een ezel in mijn regering.
Naar boven
Bekijk gebruikers profiel Stuur privé bericht
Berichten van afgelopen:   
Plaats nieuw bericht   Plaats Reactie    Forum Eerste Wereldoorlog Forum Index -> Boeken en recensies Tijden zijn in GMT + 1 uur
Pagina 1 van 1

 
Ga naar:  
Je mag geen nieuwe onderwerpen plaatsen
Je mag geen reacties plaatsen
Je mag je berichten niet bewerken
Je mag je berichten niet verwijderen
Ja mag niet stemmen in polls


Powered by phpBB © 2001, 2002 phpBB Group